Listopad 2019

Czy mojemu tatusiowi jest zimno : rozmowy z dziećmi o śmierci / Maria Langer-Fyda // Wychowawca. - 2019, nr 11, s. 14-16

Listopad to miesiąc, kiedy częściej niż zwykle pojawiają się rozmowy o zmarłych, śmierci, odchodzeniu, przemijaniu... Zdarzają się też – co nieuniknione – sytuacje, gdy śmierć dotyka kogoś z najbliższego otoczenia dziecka. Wtedy dorośli muszą zmierzyć się z różnymi, często trudnymi i wnikliwymi pytaniami, wymagającymi od nich wiedzy i przygotowania. Autorka – z wykształcenia psycholog, filozof, psychoterapeutka – daje kilka wskazówek, które mogą być pomocne, aby udzielać jasnych, mądrych, rzetelnych, prawdziwych i przemyślanych odpowiedzi.
Pamiętajmy:

Kiedy dzieci pytają o śmierć i umieranie, nie można ich zbywać, oszukiwać ani zawstydzać.

Powinno się: mówić prawdę, udzielać krótkich odpowiedzi, nie nakłaniać do rozmów o śmierci, ale też być gotowym na ewentualne zapytania, używać jasnych i konkretnych słów, pomagać w przeżywaniu emocji, zapewnić bliskość emocjonalną i fizyczną. Nie należy ukrywać ani wstydzić się własnych emocji czy płaczu. Można posługiwać się bajkami terapeutycznymi czy też skorzystać z pomocy psychologa.

Rozmowy muszą być dostosowane do wieku i rozwoju poznawczego najmłodszych! Trzeba wiedzieć, że dopiero od około 5 roku życia dzieci zaczynają rozumieć, że śmierć jest nieodwracalna. W wieku 7-9 lat nabywają świadomości, że każdy umrze, a dojrzałe pojęcie śmierci wykształca się około 9-10 roku.

Zapamiętajmy:

Naszym zadaniem, jako osób dorosłych jest udzielenie dziecku pomocy w przejściu przez proces żałoby, towarzyszenie w przeżyciu lęku, złości, gniewu, żalu, poczucia winy, konfliktu lojalności.

Na pewno nie ma prostych „przepisów” na rozważania o tak trudnym doświadczeniu w życiu człowieka, ale śmierć nie powinna być tematem tabu. Polecam też artykuły innych autorów, o podobnej tematyce, które ukazały się w listopadowym numerze „Wychowawcy”.

MG

 

Rycerze i ich bitwy w tekstach dawnych i współczesnych : propozycja cyklu lekcji w szkole ponadpodstawowej / Karolina Starnawska // Polonistyka. - 2019, nr 6, s. 17-21

Kultura rycerska, będąc istotnym elementem średniowiecznego świata, trafiła też do literatury, w późniejszych czasach na ekrany a i współcześnie, za pośrednictwem seriali i gier komputerowych, bywa elementem popkultury.
Autorka proponuje cykl trzech lekcji poświęconych temu zagadnieniu.
Pierwsza w oparciu o tekst z epoki – „Pieśń o Rolandzie” – ukazuje wyidealizowany opis wzorowego rycerza aż po jego bohaterską, uwzniośloną i godną śmierć po walce z przeważającymi siłami wroga.
Druga lekcja kieruje uwagę uczniów na sposób przedstawienia bitwy pod Grunwaldem w ekranizacji „Krzyżaków” w reżyserii Aleksandra Forda z 1960 roku. Tutaj walka nie jest opowieścią, przez ponad 20 minut oglądamy starcie. Jednak mimo że na ekranie wielu rycerzy ginie, ukazywane jest to w sposób łagodny, nierealistyczny. Widzowi zaoszczędzono drastycznych scen.
Tematem trzeciej lekcji jest „Bitwa bękartów”, dziewiąty odcinek szóstego sezonu serialu „Gra o tron”, wyemitowany w 2016 roku. W przeciwieństwie do wydarzeń omawianych na poprzednich lekcjach tu mamy do czynienia z fikcją stylizowaną na realia średniowiecza. Mimo fikcyjności zdarzeń, obraz samej bitwy ma charakter nadzwyczaj realistyczny. W śniegu i błocie, ponurych kolorach ścierają się dwie armie. Na przysłowiową „rycerskość” nie ma tu miejsca. Realia tej inscenizacji najlepiej oddają słowa Winstona Churchilla o „krwi, pocie i łzach”, które czekały Anglików podczas II wojny światowej.
Uczniowie za pośrednictwem trzech tekstów kultury zapoznają się z różnorodnymi konwencjami prezentacji kultury rycerskiej, od symboliczno-idealistycznej, poprzez filmową estetyzująco-teatralizującą, aż po naturalistycznie brutalną. Od szlachetnych obrońców cnoty po brutalnych drapieżników.

JA

 

Słuchaj wroga swego / Joanna Wieremiejewicz-Podkościelna // Życie Szkoły. - 2019, nr 8, s. 31-33

Komunikacja to podstawa naszych codziennych relacji - tych oficjalnych, i tych bardziej bezpośrednich, rodzinnych, przyjacielskich. To od niej w dużej mierze zależy jak kształtują się stosunki interpersonalne nadawcy i odbiorcy komunikatu. W czasie rozmowy niejednokrotnie odczuwamy, że nie jesteśmy dobrze zrozumiani, że wypowiedź jest interpretowana niezgodnie z naszą intencją, bywa też, że nie jesteśmy pewni czy dobrze odczytaliśmy komunikat rozmówcy.
Autorka – madiator, trener podpowiada konkretne rozwiązania, których celem jest usprawnienie komunikacji, zwłaszcza gdy przyjdzie nam rozmawiać w sytuacji konfliktu.
Na początek dobrze ustalić czy nie istnieją, uniemożliwiające porozumienie, rozbieżności pomiędzy komunikatem wypowiedzianym a usłyszanym. Tu z pomocą przychodzi technika parafrazy.

Uważne słuchanie i powtarzanie własnymi słowami tego, co ktoś powiedział, powoduje, że słuchacz skupia się na treści wypowiedzi, ostrożnie sprawdza poprawność jej rozumienia (jest to piękna metoda!)...

Propozycją usprawnienia komunikacji w sytuacji konfliktu jest technika „Co by tu zmienić, aby...”. Pomaga ona w poszukiwaniu konstruktywnych rozwiązań trudnych okolicznościach. Ważne by w sytuacjach problemowych skupiać się na generowaniu pomysłów i odroczyć krytykowanie.
Sprawdzonym, nierzadko stosowanym podczas mediacji, sposobem rozwiązywania konfliktu jest próba spojrzenia na trudne wydarzenie z perspektywy drugiej osoby. Pomocnym może okazać się również stosowanie komunikatu FUO. Ten tajemniczy skrót oznacza: skupienie się na fakcie, mówienie o własnych uczuciach, oraz jasne wyrażenie swoich oczekiwań.
Pamiętajmy, że fundamentem wszystkich technik, metod, sposobów komunikowania jest szacunek do rozmówcy. Bez niego najlepsza nawet strategia nie zda egzaminu.

BM

 

Wirtualna wyspa : rady z teki pomysłów Gustawa Wuttkego / Jadwiga Michalczyk // Geografia w Szkole. – 2019, nr 5, . 24-25

Autorka artykułu uważa geografię w szkole za przedmiot ze wszechmiar interdyscyplinarny kształtujący wiele aspektów: m.in. kompetencje społeczne, obywatelskie, inicjatywę, przedsiębiorczość, świadomość kulturalną. W związku z powyższym nauczanie tego przedmiotu wymaga wyjątkowych rozwiązań edukacyjnych, m.in. kreatywności i wyobraźni. Tu dużą pomoc może stanowić spuścizna dydaktyczna Gustawa Wuttkego... A konkretnie wprowadzenie do praktyki szkolnej wirtualnej, wymarzonej wyspy. Obraz takiej wyspy należy przedstawić na rysunku, tak jakby się rysowało mapę. Nanosimy na nią niektóre elementy ukształtowania powierzchni, nazywamy znajdujące się tam obiekty i opisujemy według różnego rodzaju pytań.
Analogiczną wersją tego zadania jest: rysunek i opis wymarzonej miejscowości. Tworzenie tego typu prac powinno być oparte na rzetelnej wiedzy i geograficznych realiach.

Dlatego w szkole powinniśmy pozwolić uczniom na taką twórczość – pełną marzeń, tęsknot i fantazji, ale opartą na fundamencie wiedzy. […]

To nauczyciel świadczy posługę myślenia i ma arcyważny wpływ na rozwijanie rozumu oraz kształtowanie cech osobowości potrzebnych do osiągnięcia sukcesu.

Zachęcam do zapoznania się z artykułem p. Jadwigi Michalczyk, a tym samym z ideą wielkiego nauczyciela i geografa Gustawa Wuttkego.

AP

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Hugona Kołłątaja w Krakowie
al. F. Focha 39, Kraków 30-119

nr konta: 39 1020 4900 0000 8502 3122 7919

  sekretariat@pbw.edu.pl
  Telefon: 12 421 10 98
  Fax: 12 421 10 98

2020 © PBW Kraków
Free Joomla! templates by Engine Templates