82. rocznica Powstania Warszawskiego

1 sierpnia 1944 roku wybuchło trwające 63 dni Powstanie Warszawskie.

Chcieliśmy być wolni i wolność sobie zawdzięczać...

(Jan Stanisław Jankowski, 1 sierpnia 1944 r.)

1 sierpnia 1944 roku rozpoczęło się w Warszawie zbrojne powstanie przeciwko okupującym stolicę niemieckim wojskom. Była to największa operacja militarna Armii Krajowej. Dowództwo AK chciało samodzielnie wyzwolić Warszawę przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Przez 63 dni powstańcy prowadzili heroiczną walkę z niemieckim okupantem, zakończyła się ona kapitulacją 3 października 1944 roku.

W związku z 82.rocznicą tego wydarzenia przygotowaliśmy propozycje publikacji ze zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Krakowie oraz wybrane materiały dostępne w Internecie. Zapraszamy do skorzystania z zestawienia tematycznego Powstanie Warszawskie.

Książki ze zbiorów PBW w Krakowie

Artyści '44 / Agnieszka Cubała. - Warszawa : Wielka Litera, copyright © 2022.
Baronówna : na tropie Wandy Kronenberg - najgroźniejszej polskiej agentki : śledztwo dziennikarskie / Michał Wójcik. - Wydanie I. - Kraków : Znak Litera Nowa, 2018.
Chłopięca wojna : pamiętnik z Powstania Warszawskiego / Bohdan Hryniewicz ; przekład Paulina Maksymowicz. - Warszawa : Bellona, copyright © 2024.
Dziewczyny z powstania / Anna Herbich. - Kraków : Znak Horyzont, 2014.
Dziewczyny ze Słowaka / Maria Paszyńska. - Wydanie I. - Kraków : Znak Litera Nova, 2024.
Łączniczki : wspomnienia z Powstania Warszawskiego / Maria Fredro-Boniecka, Wiktor Krajewski. - Warszawa : W.A.B. - Grupa Wydawnicza Foksal, cop. 2015.
Pamiętnik z powstania warszawskiego / Miron Białoszewski. - Wyd. 1 w tej ed., dodruk. - Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 2018.
Powstanie Warszawskie 1944 = Der Warschauer Aufstand 1944 / Hanns von Krannhals ; tłumaczenie z niemieckiego Barbara Lulińska, Daniel Luliński. - Warszawa : Bellona, cop. 2017.
Powstanie Warszawskie : 80. rocznica wybuchu / Bartosz Zakrzewski. - Warszawa : Wydawnictwo SBM, 2024.
Powstańcy : ostatni świadkowie walczącej Warszawy / Magda Łucyan. - Kraków : Znak Horyzont - Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019.
Powstanie umarłych : historia pamięci 1944-2014 / Marcin Napiórkowski. - Warszawa : Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2016.
Warszawa nieugięta : semper invicta 1939-1944. - [Warszawa] : Towarzystwo Projektów Edukacyjnych, 2022.
Warszawskie dziewczyny, kanały i gołębiarze / Stefan Rassalski. - Warszawa : Bellona, copyright © 2024.
Wojna w kanałach : opowieść o kanałach, ludziach i strachu w Powstaniu Warszawskim / Sebastian Pawlina. - Kraków : Znak Horyzont - Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019.
Święci 1944 : "będziesz miłował" / Agata Puścikowska. - Wydanie I. - Kraków : Wydawnictwo Znak, 2024.

Książki dla młodszych

Czy wojna jest dla dziewczyn? / Paweł Beręsewicz ; ilustracje Olga Reszelska. - Wyd. 5. - Warszawa : Muzeum Powstania Warszawskiego ; Łódź : Wydawnictwo Literatura, 2016.
Fajna ferajna / Monika Kowaleczko-Szumowska ; ilustracje Elżbieta Chojna. - Warszawa : Bis, 2017.
Krasnale i olbrzymy / Joanna Papuzińska ; ilustracje Maciej Szymanowicz. - Warszawa : Muzeum Powstania Warszawskiego ; Łódź : Wydawnictwo Literatura, 2015.
Mały powstaniec / Szymon Sławiński ; na podst. wspomnień Tymoteusza Duchowskiego ; [il. Dorota Łoskot-Cichocka]. - Warszawa : Muchomor, cop. 2014.
Mój tato szczęściarz / Joanna Papuzińska ; ilustracje Maciej Szymanowicz. - Wydanie VI. - Łódź : Wydawnictwo Literatura, 2022.
Odzyskana niepodległość : 10 opowiadań z XX wieku / Grażyna Bąkiewicz, Kazimierz Szymeczko, Paweł Wakuła ; ilustrował Mikołaj Kamler. - Wydanie 1. - Łódź : Wydawnictwo Literatura, 2018.
Powstanie warszawskie : pierwsze dni : interaktywne spotkanie z historią / [Krzysztof Mital ; ilustracje i okładka Filip Wojciechowski]. - Gdańsk : Wydawnictwo Meandry, 2017.
Tytus, Romek i A'Tomek jako warszawscy powstańcy 1944 / Henryk Jerzy Chmielewski. - Warszawa : Prószyński Media, 2012.
Zaklęcie na "w" / Michał Rusinek ; ilustracje Joanna Rusinek. - Wydanie VIII. - Łódź : Wydawnictwo Literatura, 2022.

Gra planszowa

Capital [Gra] / autor gry Filip Miłuński ; ilustracja na okładce Tytus Brzozowski ; ilustracje Grzegorz Molas ; konsultacja merytoryczna Agnieszka Szulejewska i Jacek Chałupka ; przy współpracy z: Muzeum Powstania Warszawskiego. Instytut Stefana Starzyńskiego. - Warszawa : Granna, cop. 2016.

Filmy

Miasto 44 [Film] / scen. i reż. Jan Komasa. - Warszawa : Polityka Sp. z o.o. S.K.A. : Kino Świat, [2015].
Powstanie i medycyna [Film] : chcieliśmy żyć / scen. i realiz. Marek Widarski. - Warszawa : Fundacja Filmowa Armii Krajowej, 2014.

Wydarzenia w stolicy Małopolski

Propozycje dostępne w Internecie

Materiały audiowizualne

Przedwojenna Warszawa – film o życiu miasta
Powstanie warszawskie oczami dzieci – film dokumentalny z serii „Na szlaku historii”
Miasto Ruin – odtworzony w technice 3D przelot nad zburzoną Warszawą - cyfrowa rekonstrukcja Muzeum Powstania Warszawskiego
Zaklęcie na „W” – audiobook książki Michała Rusinka
Powstanie warszawskie – film dokumentalny Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (FINA) i Repozytorium Cyfrowe FINA

Materiały dydaktyczne

Kalendarium Powstania Warszawskiego – portal historyczny Dzieje.pl
1944 Powstanie Warszawskie – materiały informacyjne Polskiego Radia.
Fotografie z Powstania – Google Arts&Culture
Dwa Światy – Losy mieszkańców Warszawy wysiedlonych do Krakowa – wystawa Archiwum Narodowego w Krakowie

Scenariusze lekcji

Powstanie Warszawskie – scenariusz lekcji Zintegrowana Platforma Edukacyjna
Sierpniowe niebo. 63 dni chwały - scenariusze zajęć na podstawie filmu w reż. Ireneusza Dobrowolskiego