W dniach 13-15 sierpnia 1920 roku na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej określana mianem "Cudu nad Wisłą".
15 sierpnia 1920 roku Wojsko Polskie stoczyło jedną z największych i zarazem najważniejszych bitew w historii swojego oręża. Było to jednocześnie decydujące starcie w wojnie polsko-rosyjskiej 1920 roku. Bitwa Warszawska przesądziła o przyszłości Polski i całej Europy. Nazwana potocznie Cudem nad Wisłą - uznana jest za 18. na liście przełomowych bitew w historii świata. 15 sierpnia na pamiątkę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej obchodzone jest także Święto Wojska Polskiego.
Lord Edgar d'Abernon były ambasador brytyjski w Polsce napisał:
Współczesna historia cywilizacji zna mało wydarzeń posiadających znaczenie większe od bitwy pod Warszawą w roku 1920. Nie zna zaś ani jednego, które by było mniej docenione... Gdyby bitwa pod Warszawą zakończyła się zwycięstwem bolszewików, nastąpiłby punkt zwrotny w dziejach Europy, nie ulega bowiem wątpliwości, iż z upadkiem Warszawy środkowa Europa stanęłaby otworem dla propagandy komunistycznej i dla sowieckiej inwazji (...). Zadaniem pisarzy politycznych jest wytłumaczenie europejskiej opinii publicznej, że w roku 1920 Europę zbawiła Polska.
(Lord Edgar d'Abernon)
Minister wojny Wielkiej Brytanii Winston Churchill, powiedział:
Polska zawdzięcza swoje ocalenie własnym wysiłkom i mam nadzieję, że własnym przykładem ocali Europę.
(Winston Churchill, brytyjski minister wojny, sierpień 1920 r.)
Dla upamiętnienia 105. rocznicy tego wydarzenia zachęcamy do zapoznania się z zestawieniem bibliograficznym książek i artykułów z czasopism na temat Wojny polsko-bolszewickiej (1919-1921) i Bitwy Warszawskiej 1920 roku, ze zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej. Zapraszamy do lektury książek z księgozbioru biblioteki, oto kilka propozycji:
- Czerwonym młotem w orła białego : propaganda sowiecka w wojnie z Polską 1919-1920 / Aleksandra Julia Leinwand ; Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. - Warszawa : "DiG", 2008.
- Galicja Wschodnia 1920 / Michał Klimecki. - Warszawa : "Bellona", cop. 2010.
- Nad Wisłą i Wkrą : studjum z polsko-rosyjskiej wojny 1920 roku / Władysław Sikorski. - Warszawa : Agencja "Omnipress", 1991.
- Orzeł biały, czerwona gwiazda : wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 / Norman Davies ; przekł. [z ang.] Andrzej Pawelec. - Wyd. 2. - Kraków : Znak, 2002.
- Powrót żołnierzy Zadwórza : Polskie Termopile / Grzegorz Hetnar, Stanisław M. Jankowski ; Małopolskie Centrum Edukacji "MEC". - Kraków : Małopolskie Centrum Edukacji "MEC", 2020.
- Samhorodek - Komarów 1920 : walki jazdy polskiej z konnicą Budionnego : maj-wrzesień 1920 / Włodzimierz Nowak. - Warszawa : "Bellona", cop. 2010.
- Wojna o wszystko : opowieść o wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920 / [red. Witold Sienkiewicz ; wstęp Janusz Cisek]. - Warszawa : Demart, 2010.
Przygotowaliśmy również propozycję interesujących materiałów dostępnych w Internecie, są to:
Propozycje audiowizualne:
- 1920 Bitwa Warszawska - prezentacja multimedialna
- Srebrni na szlakach Bitwy Warszawskiej - film animowany przygotowany przez Oddział IPN w Warszawie na podstawie komiksu „Srebrni na szlakach Bitwy Warszawskiej”
- Bitwa Warszawska 1920 - film animowany przygotowany przez Oddział IPN w Warszawie na podstawie komiksu „Bitwa Warszawska 1920”
- Wykład online Rafała Michalskiego na temat Bitwy Warszawskiej 1920
Materiały dydaktyczne:
- Wojna polsko - bolszewicka - materiały edukacyjne IPN
- Bitwa Warszawska - materiały graficzne
- Największe bitwy wojny polsko-bolszewickiej 1919-1921 - Biblioteka Cyfrowa Portalu PrzystanekHistoria.pl (IPN)
- Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921 - Teki Edukacyjne IPN
Scenariusze lekcji:
- Bitwa Warszawska - historia, przebieg i źródła. Scenariusz lekcji portalu edukacyjnego Poznaj Historię
- Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku. Przebieg i postanowienia traktatu ryskiego. Scenariusz zajęć umieszczony na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej.
Quizy:
- Bitwa Warszawska - quiz wiedzy
- Wielki Test TVP
- Józef Piłsudski. Bitwa Warszawska - quiz w Genial.ly














