Przechodniu powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni w jej służbie
Po wielu miesiącach ciężkich walk, 18 maja 1944 r. polscy żołnierze wraz z sojusznikami zdobyli klasztor na Monte Cassino. Bój o strategicznie położone wzgórze na południe od Rzymu przeszedł do historii jako jedna z najbardziej zaciętych bitew II wojny światowej.
W 2024 roku przypada 80. rocznica bitwy o Monte Cassino. W największej batalii frontu włoskiego walczyli żołnierze dziesięciu narodowości z pięciu kontynentów. W maju zadanie zdobycia ruin klasztoru benedyktynów bronionego przez resztki sił niemieckich przypadło żołnierzom 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Polacy w walce o wzgórze odnieśli zwycięstwo, ale w bitwie zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych.
Z okazji 80. rocznicy bitwy o Monte Cassino Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Krakowie przygotowała propozycje książek ze zbiorów Biblioteki oraz wykaz zamieszczonych w Internecie materiałów pomocniczych dla nauczycieli.
Zapraszamy!
Literatura ze zbiorów PBW:
- Anders / Maria Nurowska. - Warszawa : Wydawnictwo W.A.B., 2008.
- Bez ostatniego rozdziału : wspomnienia z lat 1939-1946 / Władysław Anders. - [Wyd. 1 krajowe]. - Lublin : "Test", 1992.
- Bitwa o Monte Cassino. T. 1 / Melchior Wańkowicz. - Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989.
- Bitwa o Monte Cassino. T. 2 / Melchior Wańkowicz ; oprac. graficzne Z. i L. Haarowie. - Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989.
- Bitwa o Monte Cassino. T. 3 / Melchior Wańkowicz ; oprac. graficzne Stanisław Gliwa, Z. i L. Haarowie. - Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989.
- Bitwa o Monte Cassino w poezji 1944-1969 : "Nasze granice w Monte Cassino..." / oprac. Andrzej Krzysztof Kunert. - Łomianki : Wydawnictwo LTW, 2014.
- Bitwy polskich żołnierzy 1940-1944 : Narwik, bitwa o Anglię, Tobruk, Monte Cassino, Falaise, Arnhem / Joanna Wieliczka-Szarkowa ; wstęp Karolina Kaczorowska. - Kraków : Wydawnictwo AA, cop. 2014.
- Monte Cassino / Melchior Wańkowicz ; wstęp Adriana Kretkowska. - Pełne wydanie bez skrótów. - Kraków : Wydawnictwo Greg, 2020.
- Monte Cassino : piekło dziesięciu armii / Peter Caddick-Adams ; przekł. [z ang.] Mirosław Bielewicz. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2014.
- Monte Cassino : opowieść o najbardziej zaciętej bitwie II wojny światowej / Matthew Parker ; przekł. [z ang.] Robert Bartołd. - Poznań : Dom Wydawniczy "Rebis", 2005.
- Szlak nadziei : armia Andersa : marsz przez trzy kontynenty / Norman Davies ; [zdjęcia Janusz Rosikoń ; tłumaczenie Iwona i Aleksandra Zych]. - Izabelin ; Warszawa : Rosikon Press, 2015.
- Wojtek spod Monte Cassino / Wiesław A. Lasocki ; projekt graf. Jan Bajtlik i Urszula Woźniak ; il. Jan Bajtlik. - Warszawa : Muchomor, 2012.
- Dziadek i niedźwiadek : historia prawdziwa / Łukasz Wierzbicki ; ilustracje Ireneusz Woliński. - Konstancin : Pointa! Wydawnictwo, 2016.
- Niedźwiedź Wojtek : niezwykły żołnierz Armii Andersa / Aileen Orr ; tłumaczył Arkadiusz Bugaj. - Wydanie V. - Poznań : Wydawnictwo Replika, copyright © 2020.
Film:
- Monte Cassino [Film] : na linii ognia = Monte Cassino : line of fire / scen. Robin Clifton. - Wersja polska. - Poznań : Polskie Media Amer.Com ; [Poznań] : Oxford Educational, [2007].
Artykuły z czasopism dostępnych w Czytelni PBW w Krakowie:
- Bili my się do końca / Patrycja Bukalska // Tygodnik Powszechny. - 2024, nr 14, s. 56-59
- Generał na białym koniu : opowieść o gen. Władysławie Andersie / Szymon Morawski // Mówią Wieki. - 2022, nr 11, s. 10-13
- 2. Korpus Polski na froncie włoskim / Zbigniew Wawer // Mówią Wieki. - 2022, nr 11, s. 20-25
- Legenda Monte Cassino / Patrycja Bukalska // Tygodnik Powszechny. - 2014, nr 20, s. 50-52
- Mąż stanu polskiej emigracji : Władysław Anders w latach 1945-1970 / Tadeusz Wolsza // Dzieje Najnowsze. - 2020, nr 2, s. [99]-132
- Szkoły i studia na włoskim szlaku 2 Korpusu Polskiego / Jan Draus // Dzieje Najnowsze. - 2021, nr 2, s. [67]-90
- Władysław Anders / Teodor Gąsiorowski // Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej. - 2019, nr 10, s. [128]-137
Materiały dostępne w Internecie:
- Bitwa o Monte Cassino - scenariusz lekcji opracowany przez Wojskowe Centrum Edukacji.
- Pakiet edukacyjny na temat bitwy o Monte Cassino do filmu „Czerwone Maki” - przygotowany przez Muzeum Historii Polski.
- Kalendarium bitwy o Monte Cassino - Portal Historyczny Dzieje.pl.
- Bitwa o masyw Monte Cassino - ciekawostki i zdjęcia IPN.
- Generał Władysław Anders. Bitwa o Monte Cassino - film dokumentalny IPN.
- "Bitwa pod Monte Cassino 1944 r." z serii „Wojenna Odyseja Antka Srebrnego” - film animowany na podstawie komiksu, przeznaczony dla najmłodszych.
- „Czerwone maki na Monte Cassino” - piosenka patriotyczna „Śpiewnik Niepodległości”.














