MIASTO GDYNIA
Miasto Gdynia obchodzi w nadchodzącym roku 100. rocznicę nadania praw miejskich. Pełni ważną rolę w historii Polski i jej zmianach ustrojowych, a ukoronowanie jej rangi ma być impulsem do dalszego rozwoju z uszanowaniem tradycji miasta.
ROBOTNICZE PROTESTY CZERWCA 1976
W 2026 roku przypada 50. Rocznica wydarzeń w Radomiu, Ursusie i Płocku, gdzie wybuchły protesty w odpowiedzi na nagłe podwyżki cen ogłoszone przez władze PRL. Brutalne represje wobec strajkujących stały się impulsem do powstania Komitetu Obrony Robotników, który później odegrał ważną rolę w budowaniu opozycji demokratycznej. Senat oddaje hołd represjonowanym i ich rodzinom, dziękuje niosącym pomoc i wskazuje, że ofiara robotników zobowiązuje do troski o sprawiedliwość społeczną, patriotyzm i wolność.
ANDRZEJ WAJDA
Senat ustanowił rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy, honorując jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów, współtwórcę polskiej szkoły filmowej i kina moralnego niepokoju. Jego filmy, takie jak Kanał, Popiół i diament czy Człowiek z marmuru, poruszały ważne tematy historyczne i społeczne, zdobywając liczne nagrody i uznanie krytyków. Należą one do kanonu światowego kina, a Wajda jako mentor wychował całe pokolenia twórców.
JERZY GIEDROYĆ
Senat ogłosił rok 2026 Rokiem Jerzego Giedroycia, oddając hołd jednemu z najważniejszych polskich myślicieli politycznych XX wieku. Jerzy Giedroyć był polskim publicystą, wydawcą i politycznym myślicielem, który odegrał ogromną rolę w kształtowaniu polskiej myśli emigracyjnej po II wojnie światowej. Jako twórca i redaktor paryskiej „Kultury” wspierał niezależną refleksję polityczną oraz dialog między narodami Europy Środkowo-Wschodniej. Jego koncepcje dotyczące stosunków z sąsiadami, zwłaszcza tzw. doktryna ULB, wywarły trwały wpływ na polską politykę zagraniczną po 1989 roku.
BŁOGOSŁAWIONA MATKA ELŻBIETA RÓŻA CZACKA
Błogosławiona Matka Elżbieta Róża Czacka poświęciła swoje życie osobom niewidomym, zakładając Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi oraz tworząc nowatorskie metody edukacji i rehabilitacji. Dzięki jej zaangażowaniu powstał ośrodek w Laskach, który stał się jednym z najważniejszych miejsc wsparcia duchowego, społecznego i zawodowego dla osób niewidomych w Polsce. Jej duchowa misja i praca wychowawcza przyczyniły się do zmiany społecznego podejścia do niewidomych, promując ich godność, samodzielność i pełne uczestnictwo w życiu społecznym.
JÓZEF CZAPSKI
Senat przypomniał, że w 2026 r. mija 130 lat od urodzin Józefa Czapskiego - wybitnego malarza, pisarza i jednego z najważniejszych świadków XX wieku, który odegrał ważną rolę w dokumentowaniu losów polskich jeńców podczas II wojny światowej. Jako jeden z ocalałych z Katynia poświęcił życie poszukiwaniom prawdy o zbrodni i świadectwu o niej. Jego twórczość malarska i literacka, pełna refleksji nad pamięcią i losem człowieka, zyskała uznanie w Polsce i na emigracji.
IGNACY DASZYŃSKI
Senat upamiętnił Ignacego Daszyńskiego w 160. rocznicę jego urodzin i 90. rocznicę śmierci, przypominając jego rolę jako premiera, marszałka Sejmu i jednego z ojców niepodległości. Daszyński działał na rzecz demokracji parlamentarnej, poprawy losu robotników i odrodzenia Polski. Jako marszałek Sejmu (1928-1930) był obrońcą demokracji, wolności prasy i praw mniejszości oraz przeciwnikiem rosyjskiego imperializmu i bolszewizmu.
SERGIUSZ PIASECKI
Senat upamiętnił Sergiusza Piaseckiego - żołnierza, agenta wywiadu, więźnia, a później jednego z najważniejszych pisarzy XX w. Jego najbardziej znanym dziełem jest Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy. Oparte zostało o własne doświadczenia przemytnika na Kresach. Życie Piaseckiego, pełne dramatycznych epizodów i konfliktów z władzami, nadało jego twórczości wyjątkową autentyczność i intensywność.
STANISŁAW STASZIC
Senat ogłosił rok 2026 rokiem Stanisława Staszica w 200. rocznicę jego śmierci. Stanisław Staszic był filozofem, pisarzem politycznym i publicystą, tłumaczem, geologiem, działaczem państwowym i pionierem spółdzielczości. Po rozbiorach prowadził badania geologiczne, tworząc pierwsze opracowania i mapy geologiczne ziem polskich, za co nazwano go „ojcem polskiej geologii”. W Królestwie Kongresowym współorganizował kluczowe instytucje edukacyjne i przemysłowe, modernizował górnictwo i hutnictwo. Jako właściciel ziemski tworzył pionierskie spółdzielnie rolnicze, znosił pańszczyznę. Swój majątek przeznaczył na cele społeczne.
MIECZYSŁAW FOGG
W 2026 r. przypada 125. rocznica urodzin Mieczysława Fogga, wybitnego piosenkarza, który sprzedał ponad 25 mln płyt i wykonał ponad 2 tys. utworów na kilkudziesięciu tysiącach koncertów w kraju i za granicą. W 1920 r. walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, podczas II wojny światowej był w AK i Powstaniu Warszawskim, otrzymując Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami, a w 1989 r. - Medal Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
JÓZEF MAKSYMILIAN OSSOLIŃSKI
Senat uhonorował Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w 200. rocznicę jego śmierci jako twórcę Ossolineum i wybitnego mecenasa polskiej kultury i nauki. Dzięki jego pasji gromadzenia książek i rękopisów zachowano bezcenne świadectwa historii i literatury polskiej. Ossolineum, rozwijane m.in. przez Józefa Bema i wzbogacone o Muzeum Książąt Lubomirskich, stało się jednym z najważniejszych ośrodków polskiej kultury. „Fundację Ossolińskiego” uznano za symbol wytrwałości Polaków w obronie tożsamości i niepodległości.
POLSKIE RADIO
Sejm ustanowił rok 2026 Rokiem Polskiego Radia, upamiętniając 100. rocznicę rozpoczęcia regularnego nadawania programu (18 kwietnia 1926 r.). Polskie Radio od lat łączy słuchaczy i dokumentuje kulturę oraz wydarzenia, a w jego bibliotece i Nutotece znajdują się cenne rękopisy kompozytorów. Uchwała podkreśla, że w XXI wieku radio nadal pełni ważną funkcję społeczną, wzmocnioną przez nowe technologie.
POLSKA KOLEJ
Sejm ustanowił rok 2026 Rokiem Polskiej Kolei, upamiętniając 100. rocznicę powołania Polskich Kolei Państwowych przez prezydenta Ignacego Mościckiego (24 września 1926 r.). Kolej odegrała kluczową rolę w scalaniu państwa po odzyskaniu niepodległości, w czasie II wojny światowej, w PRL oraz w okresie przemian po 1989 r. Rok 2026 ma uczcić wkład kolei i kolejarzy w państwowość i nowoczesny transport publiczny.
PROFILAKTYKA ZDROWOTNA
Sejm ustanowił rok 2026 Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej, podkreślając znaczenie profilaktyki w przeciwdziałaniu chorobom cywilizacyjnym, takim jak choroby serca, nowotwory, cukrzyca czy depresja. Celem jest promocja zdrowego stylu życia, regularnych badań kontrolnych i edukacji prozdrowotnej wśród wszystkich grup wiekowych, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców mniejszych miejscowości.
